Derneğimiz
Faydalı Bağlantılar
Yapay Zekâ Okuryazarlığı ve Dijital Bürokraside KVKK Odaklı Eylem Planı
Yönetici Özeti ve Amaç
Bu eylem planı; "Dijital Bürokrasi ve Yapay Zekâ Okuryazarlığı Akademi Projesi" çalışma takvimindeki faaliyet başlıklarına (Faaliyet 2, 3, 4, 5, 6, 8 ve 10) paralel olarak hazırlanmıştır. Temel amaç, kamu bürokrasisinde yapay zekâ araçlarının (üretken LLM'ler, veri işleme ve otomasyon) verimli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ile tam uyumlu kullanılmasını temin etmek, kurumsal veri ihlallerini kaynağında önlemektir.
Faaliyet Entegrasyon Matrisi ve Uygulama Adımları
İhtiyaç Analizi ve Durum Tespiti (Faaliyet 2 ile Entegre)
- KVKK ve Veri İşleme Haritasının Çıkarılması: Kurum içinde vatandaşlara ait işlenen kişisel verilerin (T.C. kimlik, adres, biyometrik, mali ve sağlık verileri) tespiti ve bu verilerin açık/harici büyük dil modellerine (ChatGPT, Claude vb.) kontrolsüz yüklenmesinin haritalandırılması.
- Personel Farkındalık Anketi: Personelin YZ araçlarını kullanırken veri güvenliği ve anonimleştirme kurallarına uyumunu ölçecek anket modülünün sahaya sunulması.
Eğitim Müfredatının Hazırlanması (Faaliyet 3 ile Entegre)
- Güvenli Yapay Zekâ Kullanımı Modülü: Açık bulut sistemler ile kapalı devre sistemlerin güvenlik farkları; kanunen paylaşılamaz veri tiplerinin tanımlanması.
- Bürokrasiye Özel Senaryolar: Resmi dilekçe, teftiş raporu ve encümen kararı gibi kamu evraklarının yapay zekâ ile özetlenmesinde verilerin nasıl anonimleştirileceğinin vaka analizleriyle gösterilmesi.
Yapay Zekâ Temel ve Uygulamalı Eğitimi (Faaliyet 4 ve 5 ile Entegre)
- Uygulamalı Veri Maskeleme Atölyeleri: Gerçek T.C. kimlik numaraları, isim ve adresler yerine sentetik (örnek/dummy) veri kullanma pratikleri.
- Kapalı Devre (On-Premise) Sistemlerin Tanıtımı: Kurumun kendi sunucularında çalışan yerel yapay zekâ modellerinin (örneğin kurumsal Llama/Mistral tabanlı altyapıların) güvenli kullanımı.
Kişisel Verilerin Korunması Eğitimi (Faaliyet 6 Odaklı)
- YZ ve KVKK Hukuksal Boyutu: Otomatik karar verme mekanizmalarında insan müdahalesi ilkesi (Human-in-the-loop) ve itiraz mekanizmaları.
- Aydınlatma Yükümlülüğü: Vatandaşa sunulan dijital hizmetlerde yapay zekâ kullanıldığının şeffaf bildirilmesi.
- Veri İhlali Senaryoları: Açık YZ araçlarına veri girilmesinin hukuki/disiplin ve cezai sonuçları.
İyi Uygulama Örnekleri Paneli (Faaliyet 8 ile Entegre)
Dijital dönüşümünü KVKK uyumlu tamamlamış diğer öncü kamu kurumlarının (e-Devlet, SGK, Adalet Bakanlığı vb.) temsilcilerinin ağırlanması ve veri güvenliği politikalarının referans alınması.
Dijital Bürokrasi Rehberinin Yayımlanması (Faaliyet 10 ile Entegre)
Basılı ve dijital formatta yayımlanacak rehbere "KVKK ve Yapay Zekâ Manifestosu", güvenli prompt şablonları ve kırmızı çizgiler tablosu dahil edilecektir.
Kamu Personeli İçin Kırmızı Çizgiler Tablosu
| Belge / Veri Türü | Dış Bulut YZ (Genel LLM) | Kapalı Kurumsal YZ (On-Prem) | Zorunlu İşlem |
|---|---|---|---|
| T.C. Kimlik, Adres, Telefon | ❌ KESİNLİKLE YASAK | ⚠️ Maskelenerek | Maskeleme / Sentetik İkame |
| Sağlık, Ceza, Biyometrik Veri | ❌ KESİNLİKLE YASAK | ❌ YASAK | Asla YZ'ye yüklenemez |
| Gizli / Hizmete Özel Rapor | ❌ KESİNLİKLE YASAK | ✔️ İzinli Modellerde | Kurumsal Güvenlik Onayı |
| Mevzuat Metni, Kanun, Genelge | ✔️ Serbest | ✔️ Serbest | Doğrudan Analiz Edilebilir |
| Anonimleştirilmiş Şablon Metin | ✔️ Serbest | ✔️ Serbest | Doğrudan Özetlenebilir |
Örnek Güvenli Prompt (İstem) Şablonu
[GÖREV]: Aşağıdaki anonimleştirilmiş dilekçe metnini 3 maddede özetle ve ilgili mevzuat maddelerini listele.
[GÜVENLİK KURALI]: Metin içindeki kişi adları [VATANDAŞ_A], T.C. kimlik numaraları [TC_NO] olarak maskelenmiştir. Çıktıda asla gerçek kişisel veri tahmininde bulunma veya üretme.
[METİN]: "Sayın Kaymakamlık Makamına, [VATANDAŞ_A], [İLÇE_X] ilçesinde ikamet etmekte olup sosyal yardım talebiyle..."
Algoritmik Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik İlkesi
Kurumumuz; yapay zekâ destekli analiz ve karar destek sistemlerinde alınan her idari çıktının gerekçesini vatandaşa açıklayabilme, verilerin işlenme sürecini şeffaf tutma ve mutlak kamu denetimi sağlama taahhüdündedir.