Derneğimiz
Faydalı Bağlantılar
Yapay Zekâ Okuryazarlığı ve Dijital Bürokraside KVKK Odaklı Eylem Planı
Dijital Bürokrasi ve Yapay Zekâ Okuryazarlığı Akademi Projesi çalışma takvimindeki faaliyet başlıklarına (Faaliyet 2, 3, 4, 5, 6, 8 ve 10) entegre kurumsal yol haritası.
Temel İlke ve Amaç
Kamu bürokrasisinde yapay zekâ (YZ) sistemlerinin üretkenlik artışı sağlarken, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) çerçevesinde vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini korumak, veri sızıntılarını ve mevzuat ihlallerini kaynağında önlemektir.
1 İhtiyaç Analizi ve Durum Tespiti (Faaliyet 2 ile Entegre)
- KVKK ve Veri İşleme Haritasının Çıkarılması: Kurum içinde vatandaşlara ait hangi kişisel verilerin (kimlik, sağlık, finans vb.) işlendiğinin ve bu verilerin yapay zekâ sistemlerine (özellikle dışa açık LLM'lere) girilip girilmediğinin tespit edilmesi.
- Personel Farkındalık Anketi: Personelin yapay zekâ araçlarını (ChatGPT vb.) kullanırken KVKK ihlali yapıp yapmadığını ve bu konudaki bilgi eksikliklerini ölçecek dijital beceri anketine özel sorular eklenmesi.
2 Eğitim Müfredatının Hazırlanması (Faaliyet 3 ile Entegre)
- "Güvenli Yapay Zekâ Kullanımı" Modülü: Dijital dönüşüm müfredatına, "Yapay Zekâda Ne Tür Veriler Paylaşılamaz?", "Açık ve Kapalı Sistem YZ Farkı" gibi başlıkların eklenmesi.
- Bürokrasiye Özel Senaryolar: Eğitim içeriklerinde, devlet dairelerinde sık karşılaşılan evrakların (dilekçe, rapor) yapay zekâ ile özetlenmesi senaryolarında, verilerin nasıl anonimleştirileceğinin (maskeleneceğinin) adım adım gösterilmesi.
3 Yapay Zekâ Temel ve Uygulamalı Eğitimi (Faaliyet 4 ve 5 ile Entegre)
- Uygulamalı Veri Maskeleme: Personelin, ChatGPT veya benzeri üretken yapay zekâ araçlarını kullanırken gerçek T.C. Kimlik numaraları, isimler veya adresler yerine "örnek (dummy) veri" kullanmayı pratik etmesi.
- Kapalı Devre (On-Premise) Sistemlerin Tanıtımı: Kurumun kendi sunucularında çalışan yerel bir yapay zekâ modeli (örneğin Llama 3 tabanlı kapalı bir sistem) varsa, "PRO Modellerin" güvenli kullanımı kapsamında bunun eğitiminin verilmesi.
4 Kişisel Verilerin Korunması Eğitimi (Faaliyet 6 Odaklı)
- YZ ve KVKK Hukuksal Boyutu: Yapay zekâ sistemlerinin karar alma süreçlerinde kullanılmasının (örneğin otomatik başvuru reddi) KVKK'nın "otomatik karar verme" maddeleriyle nasıl çakıştığı ve vatandaşın "insan müdahalesi talep etme hakkı"nın anlatılması.
- Aydınlatma Yükümlülüğü: Vatandaşa sunulan dijital hizmetlerde (örneğin kurumsal chatbotlar), arka planda yapay zekâ kullanıldığının ve verilerin nasıl işlendiğinin şeffaf bir şekilde belirtilmesi.
- Veri İhlali Senaryoları: Kamuya açık YZ araçlarına hassas veri girilmesinin "veri ihlali" sayılacağı ve bunun idari/cezai yaptırımlarının örneklerle açıklanması.
5 İyi Uygulama Örnekleri Paneli (Faaliyet 8 ile Entegre)
Panelde, dijital dönüşümünü başarıyla ve KVKK'ya uygun şekilde tamamlamış diğer kamu kurumlarının (örneğin e-Devlet, SGK veya Adalet Bakanlığı projeleri) temsilcilerinin ağırlanması. Bu kurumların veri güvenliği politikalarının referans alınması.
6 Dijital Bürokrasi Rehberinin Yayımlanması (Faaliyet 10 ile Entegre)
Hazırlanacak olan ve hem fiziksel hem online yayınlanacak bu rehberin içine özel bir "KVKK ve Yapay Zekâ Manifestosu" eklenecektir:
| Belge / Veri Türü | Dış Bulut YZ (ChatGPT vb.) | Kapalı Devre YZ (On-Premise) | İşlem Kuralı |
|---|---|---|---|
| T.C. Kimlik, Adres, Telefon | KESİNLİKLE YASAK | Maskelenerek | Sentetik veriyle ikame edilmeli |
| Özel Nitelikli Veri (Sağlık, Ceza) | KESİNLİKLE YASAK | KESİNLİKLE YASAK | Asla YZ modellerine aktarılamaz |
| Gizli / Hizmete Özel Raporlar | KESİNLİKLE YASAK | Kurumsal İzinle | Yetkili makam onayı gerekir |
| Mevzuat, Kanun, Genelgeler | SERBEST | SERBEST | Doğrudan özetlenebilir ve sorgulanabilir |
Güvenli Prompt (İstem) Örneği
[GÖREV]: Aşağıdaki anonimleştirilmiş başvuru metnini mevzuat maddeleriyle ilişkilendir.
[GÜVENLİK]: Kişisel veriler [VATANDAŞ_A] olarak maskelenmiştir. Çıktıda asla gerçek kişisel veri üretme.
[METİN]: "[VATANDAŞ_A], [İLÇE_X] sınırları içerisindeki hizmet kusuruna ilişkin..."